به گزارش مرکز اطلاع رسانی شرکت؛ فرآیند جذب آب در گیاهان به این صورت است که با غلیظ بودن شیره سلولی در بافتها و اندامهای گیاه، آب با عبور از دیواره سلولهای گیاهی (که همچون غشاء نیمه تراوا عمل میکند) از خاک وارد ریشه گیاه میشود. این آب توسط آوندهای آبکش از ریشه به اندامهای هوایی و برگهای گیاه وارد شده و بخش عظیمی از آن از روزنه های برگ (استوماتها) خارج شده و موجبات خنک شدن گیاه را فراهم میآورد که به این فرآیند تعرق میگویند.
هر چه شیره سلولی گیاه غلیظ تر باشد فشار اسمزی آن بالاتر میرود و آب راحت تر جذب شده و مقدار بیشتری آب از خاک وارد بافتهای گیاه میشود و این موضوع مهمترین مکانیزم مقابله با خشکی و کم آبی در گیاهان خشکی پسند میباشد. بدین صورت که گیاهان مقاوم به خشکی فشار اسمزی شیره سلولی شان بیشتر است و جذب آبشان نیز بهتر صورت میگیرد. از سوی دیگر فشار اسمزی شیرابه این گیاهان به قدری بالا میرود که در خاک و آب شور نیز جذب آب صورت می گیرد. یعنی غلظت املاح در شیرابه این گیاهان از غلظت املاح درون آب خاک نیز بیشتر میشود.
اما در مورد گیاهان لوکس و پر مصرف، برعکس این قضیه اتفاق میافتد و غلظت شیره سلولی این گیاهان از حد معینی فراتر نمی رود و در زمانی که گیاه به آب بیشتری برای تعریق نیاز دارد، جذب آب کند شده و گیاه خسارت میبیند. گیاهان لوکس و پرمصرف در اوج گرمای تابستان برای تعریق و خنک کردن خود نیاز به جذب آب دارند و تا حد معینی میتوانند آب جذب کرده و خود را خنک کنند. اما با افزایش گرما هر چه قدر هم که آب کافی در اختیار گیاه باشد، قادر به جذب آن نخواهد بود و دچار مشکلات و تنش های فراوانی خواهد شد.
تفاوت گیاهان خشکی پسند و گیاهان پرمصرف در همین مسئله بوده و به همین علت است که گیاهان پرمصرفی نظیر ترون و اقاقیا در گرماهای شدید تابستان با کوچکترین تنش آبی و حتی بعضی اوقات با فراهم بودن آب کافی، باز هم خسارت خواهند دید. لیکن گیاهان خشکی پسندی همچون تاماریکس و گل انار در گرمای تابستان خم به ابرو نیاورده و همچنان استوار و پا برجا میمانند.
هدف از طرح موضوع فوق این است که طراحان و مدیران فضای سبز میبایست با عنایت به تغییرات اقلیمی پیش آمده برای جهان کنونی و وضعیت بحران آب، کاشت گیاهان خشکی پسند و مقاوم به شوری و کم آبی را در اولویت کاری خود قرار دهند.
عبدالحسین رضائیپور، دکتری تخصصی منابع طبیعی و ناظر فضای سبز شرکت سنگ آهن مرکزی